08. 10. 2011.

Okrugli sto 08.10.2011.

Na današnjem okruglom stolu razgovaralo se o predstavi Ubistvo iz časti u Kalabriji autorskom, rediteljskom i glumačkom projektu Saveria la Ruine, kao i predstavi Leonce i Lena u režiji Gabora Tompe i produkciji Mađarskog pozorišta Cluj iz Rumunije. Sa moderatorima okruglog stola Asjom Krsmanović i Dinkom Krehom razgovarali su akteri predstava, dok je publika pokazala oskudno interesovanje za uključivanje u diskusiju. Da li zbog simultanog prevođenja izlaganja samih aktera ili nezainteresovanosti publike, konstruktivna rasparava o predstavama je izostala, pa je i atmosfera na današnjem okruglom stolu bila monotona i uspavljujuća

U govoru o svom projektu Ubistvo iz časti u Kalabriji, autor Saverio la Ruina, se prije svega osvrnuo na idejni koncept samog teksta, odnosno položaj žene u kontekstu tradicionalnih vrijednosti italijanskog društva. Iako je priča smještena u period  od prije par desetina godina, po riječima autora, ona svoju manifestaciju ima i u savramenom društvu. Kao ključni momenat istaknuta je posljedica, odnosno takozvano ubistvo iz časti, koje dolazi kao svojevrsna osveta za eventualno obeščašćenje žene u kontekstu pomentutih tradicionalnih vrijednosti porodice i društva koje takvu ženu, po njihovom viđenju trajno obeščašćenu , odbacuje i kažnjava surovo i bez imalo milosti. Specifičnost u izvođenju ovog komada čini to što ispovjest i iskustvo jedne takve žene, na sceni oživljava muškarac, koji pri tom nije vizualiziran kostimografski kao žena. Ovo je tačka gdje se na sceni spajaju žrtva i njen tlačitelj u jednoj svojevrsnoj simbiozi. Autor teksta i glumac pokušao je objasniti svoj pristup ulozi, stavljajući akcenat na sopstvene implusivne reakcije na sam tekst, kao način uživljavanja u ulogu, istovremeno pokušavajući da pobjegne od klišeizirane imitacije ženskog lika. Komentari publike o ovom problemu i pomenutoj simbiozi glumca sa likom, nisu bili najpozitivnji. Naime, izostala je strastvenost i energičnost u ekspresiji i realističnosti u poistovjećivanju sebe sa ženom-žrtvom. Dat je kratak osvrt i na inspiraciju koja ja autora vodila pri pisanju teksta, koji po njegovim riječima dolazi iz života i porodičnih relacija u samoj njegovoj porodici.

Muzika kao integralni dio predstave pomentuta je u kontekstu dočaravanja patnje i senzibiliteta u ispovjesti žene.

Druga predstava o kojoj se danas govorilo Leonce i Lena, bavi se problematikom uticaja praznih društvenih rituala na pojedinca kao intergralnog činioca tog društva. O toj problematici najviše je govorio dramaturg predstave Andras Visky, dok je o samoj scenskoj postavci i kostimografskoj postavci , koja naginje ka klasičnoj i pomalo nezanimljivoj, govorila kostimografkinja predstave  Florin Fieroiu. Na primjedbe publike da je postavka nimalo autentična, ona je odgovorila pojašnjenjem da je cilj bio na sceni prikazati  i sakupiti sve kulture koje su u razvoju ljudske civilizacije ostavile nekog traga, što opet ne objašnjava pomenutu problematiku. Ključno pitanje, kada se govorilo o ovom komadu, bila je monotonija i pomalo posustala dinamika, koju je dramaturg pravdao time što orginalna postavka ima publiku smještenu tik uz pozornicu, pa je i sam doživljaj u takvim uslovima puno intezivniji i interaktivniji. Ni ovo pojašnjenje na publiku nije djelovalo ubjedljivo. Na primjedbu o nedostatku bilo kakvih novina u dramaturškom postupku, dramarurg je iznio stav da bi bilo kakva promjena teksta, u ovom slučaju išla na štetu njegovoj poetičnosti, što je po njegovom mišljenju, važna odlika ovog komada. U generalnom osvrtu na samu ideju ove predstave i tematiku koju obrađuje, stavljen je akcenat na mehanizme iskorištavanja čovjeka u savremenom društvu, odsustvo stvarnog slobodnog izbora, koji postoji samo u formi privida i položaj tog istog pojedinca u globalnom društvenom i političkom sistemu današnjice.

Danilo Jovanović