07. 10. 2011.

Okrugli sto 06.10.2011.

                    Na jučerašnjem okruglom stolu razgovaralo se o predstavama Arapska noć u režiji Filipa Grinvalda, Ovo je moj otac, konceptualni projekat Ilaya den Boera, kao i predstavi Radio Muezzin u režiji Stefana Kaegija.

Moderatori okruglog stola bili su Asja Krsmanović i Dinko Kreho. Od aktera pomenutih predstava bila je samo djelimično prisutna ekipa Arapske noći, dok je prisustvo ekipa druge dvije predstave izostalo. Glumačka postava Arapske noći uz odsustvo reditelja Filipa Grinvalda, pokušala je dati odgovore koji se tiču problematike kojom se predstava bavi. Malobrojna publika je uzela relativno učešće u raspravi, dok se tokom njenog trajanja neprestano osjetio nedostatak samog reditelja jer je većina otvorenih pitanja bila upućena upravo načinu pristupa obradi izvornog teksta i rediteljskim korekcijama na njemu. U diskusiji je uzeo učešće i Hasan Džafić dramaturg Bosanskog narodnog pozorišta Zenica, koje je koproducent predstave u saradnji sa Narodnim pozorištem iz Tuzle. On je u svom izlaganju i svojevrsnoj odbrani nedostataka predstave, krenuo od generalne slike pozorišta u Bosni i Hercegovini, njegove društvene uloge i kretanja ka novim tokovima i tendencijama. Po njemu ova predstava upravo pravi taj pomak i donosi novi i drugačiji pristup obradi dramskog teksta. Iako, je nemoguće oteti se utisku da rediteljski pistup ne donosi ništa novo, već je klasični postdramski način obrade. Akcenat u diskusiji stavljen je na scenski i likovni kvalitet predstave, odnosno koncept scenografije, gdje na pozornici imamo svojevrsne metalne boksove u kojima su glumci smješteni, sami sa sobom i uz odsustvo vizuelne interakcije među njima. Ovakva postavka implicira samu težinu ostvarivanja glumačkih uloga i njihov kvalitetan performing. Glumci su kroz raspravu stavljali akcenat upravo na ovaj punkt predstave i dosta se govorilo o tehnici rada na takvoj vrsti uloga. Ono što je bio sveopšti utisak rasprave je da su upravo jedini kvaliteti ove predstave pomenuta scenska postavka i glumačka ostvarenja uloga. Izostali su skoro u potpunosti odgovori na ključna pitanja interakcije glumca sa publikom, problema statičnosti i posustalog tempa predstave. Nedostatak dramaturga u obradi izvornog teksta možda je upravo ključ očiglednih nedostataka postavke na pozornici. Utisak je da reditelj, koji je tekst sam obradio, nije uspio pobjeći od klasičnog klanjanja dramskom tekstu. Pošto je obrađivao tematiku usamljenosti i otuđenosti savremenog čovjeka, smještajući je u  bosanskohercegovačku stvarnost, sa lošim rješenjem vremenskog trajanja uspio je razvodniti generalni utisak kod publike, koja je ostala u očekivanja ključnih tačaka koji bi tematiku usamljenosti naglasili. Glumci su ove primjedbe pravdali postojanjem paralelnog vremena, koje bježi od klasičnog  vremenskog trajanja, međutim njihovo je pojašnjenje ostalo blijedo i neubjedljivo. Izvorni tekst po kom je predstava rađena govori o ksenofoboji, koja je u ovoj rediteljskoj obradi pomalo stavljena u drugi plan, jer sama činjenica da je smještena u bosanskohercegovačku stvarnost dodaje joj specifičnosti tog društva. U toku diskusije dat je osvrt i na to pitanje, odnosno kontest ksenofobije i problema otuđenosti u lokalnom kontekstu, odnosno kontekstu Zenice, kao  sredine u kojoj je predstava i nastala i imala svoju premijeru. Upravo to pitanje povlači za sobom i jedno drugo, zapravo ključno, za koga je predstava napravljena, odnosno, ko je njen idealni gledalac ? Odgovor nismo dobili, osim rečenice, „ pa, napravljena je za sve“.

Na kraju diskusije o ovoj predstavi, tematika je vraćena na generalnu sliku pozorišta u BiH, sa akcentom da je želja reditelja , a prije svega glumaca ovog komada ,da radom na ovoj predstavi daju prednost umjetničkom kvalitetu nad hiperprodukcijom.

Pošto su akteri druge dvije predstave izostali, diskusija o njima se vodila više u formi izlaganja moderatora i njihovog viđenja problematike predstave, dok većina publike nije pogledala nijednu od te dvije predstave, te je izostala i konstruktivna diskusija o njima.

 Danilo Jovanović