05. 10. 2011.

Kritika predstave Radnička hornika – kolege, već dugo nas varaju i lažu

Tanja Sljivar

   Odlična predstava „Radnička hornika” me intrigira, zanima i provocira sa više različitih mojih trenutnih životnih pozicija. Interesuje me kao mladog dramskog pisca, na njenom najosnovnijem, možda za umjetnost najmanje relevantnom, ali za opstanak mladih dramskih pisaca na sceni nužnom – na nivou produkcije. Naime, predstava je nastala na osnovu istoimenog teksta Petra Mihajlovića, pobjedničkog na konkursu Sterijinog pozorja za najbolji originalni savremeni tekst za 2009., a premijerno je izvedena u režiji afirmisane mlade beogradske rediteljke Ane Đorđević u decembru 2010. godine u Narodnom pozorištu Republike Srpske u Banjaluci, kao koprodukcija ove kuće i Sterijinog pozorja. Petar Mihajlović, diplomirani dramaturg iz Kragujevca, u javnosti nije krio svoje ogorčenje što njegova diplomska drama, za koju je dobio nagradu „Slobodan Selenić“ nikada ni u jednom pozorištu nije izvedena. Treba da se pitamo kada i kome bi Mihajlović imao priliku da priča o tome, da njegov drugi tekst nije nagrađen na Sterijinom konkursu.  

  Drugi aspekt je činjenica da je predstava nastala u pozorištu u mom rodnom gradu, u pozorištu čiji je regionalni festival Teatar fest, u mom djetinjstvu oblikovao moj ukus, koje je opstajalo i opstaje u najgorim mogućim istorijskim, političkim i kulturnim okolnostima, evo već osamdeset godina. Nakon dve izvrsne predstave u režiji Filipa Grinvalda – Balon od kamena po tekstu Radmile Smiljanić i Staze divljači po tekstu Farnca Kreca, Radnička hronika, po svim estetskim parametrima potvrđuje da naše pozorište ima izvrstan mladi ansambl, potrebu za istraživanjem drugosti i drugačijega, i potencijal da istraje u umjetnički relevantnim eksperimentima. Izražavam iskrenu nadu da će uprava pozorišta i dalje u svom repertoaru da, kako je to gospodin Munjin u svojoj kritici ove predstave za nedeljnik Novosti napisao, „kombinuje zaoštrene suvremene tekstove i pučku ironiju Sterije i Nušića”.  

   Treći aspekt sa kog me Radnička hronika istinski pomjera, gura, i šamara je ono što ova predstava u svojoj suštini jeste – kritika svih nas koji zavaljeni u foteljama svakodnevno na televiziji gledamo vijesti o propadanju fabričkih konglomerata širom regije, o radničkim štrajkovima, o korupciji, o skaredno sprovedenoj privatizaciji i onda punih stomaka, ne učinivši ništa, odemo da spavamo. Predstava je svojevrsna dekonstrukcija naših uljuljkanih građanskih mirnih i pomirljivih svjetova, ona je i postdramska dekonstrukcija pozorišta samog, ona se bavi propadanjem kao takvim – propadanjem porodice, propadanjem industrije, propadanjem svih vrsta kolektiva i konačno propadanjem bezimenog pojedinca. Ova predstava je glumački(sa posebnim naglaskom na maestralno tumačenje glavne uloge od strane mladog Branka Jankovića), rediteljski(Ana Đorđević, koja je za potrebe predstave i dodatno adaptirala tekst), scenografski(Dragana Purković-Macan), muzički(SOPOT), na denotativnom i konotativnom planu, kao cjelina nadmašila većinu predstava iz prošle sezone u beogradskim pozorištima. Moje iskrene čestitke piscu, rediteljki i cjelokupnom ansablu Narodnog pozorišta Republike Srpske iz Banjaluke!